Gedragsproblemen

Voorkomen en vóórkomen van gedragsproblemen bij personen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen

Betrokken onderzoekers

  • Dr. Petra Poppes
  • Dr. Annette van der Putten
  • Prof. dr. Carla Vlaskamp

Gedragsproblemen komen veel voor bij kinderen en volwassenen met ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen (EMB), blijkt uit het promotieonderzoek van Petra Poppes. Het gaat dan om verschillende uitingsvormen:zelfverwondend gedrag, stereotype gedrag, teruggetrokken gedrag en agressief/destructief gedrag. Opvallend is  dat begeleiders gedragsproblemen bij deze doelgroep in het algemeen ’ niet ernstig’ vinden. Zij gaan er vanuit dat gedragsproblemen geen grote gevolgen hebben voor kinderen en volwassenen met EMB.

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat het gedrag gezien wordt als deel van de persoon, het gedrag is bij iemand gaan ‘horen’ of  is in gedachten deel geworden van de beperking. Uit het onderzoek blijkt verder dat gedragsproblemen die wel gesignaleerd worden in de dagelijkse praktijk in meer dan de helft van de gevallen niet worden beschreven in het persoonlijk plan.  Dat betekent ook dat er geen duidelijke afspraken zijn omtrent het voorkomen of verminderen van dergelijk gedrag. Zorgprofessionals, zoals blijkt uit het onderzoek, geven vooral biomedische oorzaken aan als mogelijke verklaring voor probleemgedrag bij deze doelgroep. Dit zou kunnen betekenen dat andere factoren (bv omgevingsfactoren) niet opgemerkt worden als mogelijke oorzaak van gedragsproblemen. Een interventie gericht op kennisoverdracht over de mogelijke verklaringen voor- en gevolgen van gedragsproblemen is ontwikkeld en in de praktijk geïmplementeerd. De resultaten hiervan laten zien dat zorgprofessionals na het volgen van de interventie gedrag als ernstiger beoordelen, maar dit effect is beperkt. Het kortdurend opleiden van zorgprofessionals leidt niet tot een verandering in de verklaringen die zij geven voor gedragsproblemen bij mensen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen.

Publicaties

  • Poppes, P. Challenging practices. Challenging behaviour in people with Profound Intellectual and Multiple Disabilities and its consequences for practice. ‘s Heeren Loo Zorggroep. ISBN: 9789462286771. Bestel via [email protected].

Producten